على اكبر دهخدا
1245
امثال و حكم ( فارسى )
اشاره : حرص كار ترا بيارائيده بود * حرص رفت و ماند كار تو كبود . مولوى . بىشك دل تو از اينچنين درد * كورى شود و كبود گردد . عطار . شرعرا از طبع نافرمان شدى * كور بودى در كبودى زان شدى . عطار . پيش چشمت داشتى شيشهء كبود * زان سبب عالم كبودت مينمود . گرنه كورى اين كبودى دان ز خويش * خويش را بدگو ، مگو كس را تو بيش . مولوى . نظير : كور و پشيمان . كور و نظر بازى ! كور هرچه در چنته دارد گمان مىكند در چنتهء رفيقش نيز هست . رجوع به : اعمال مسلم را . . . ، شود . كورى به از نادانى . از مجموعهء امثال طبع هند . رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . شود . كورى دخترش هيچ ، داماد خوشگل ميخواهد . تمثل : بدان زن مانى اى ماه سمنبر * كه باشد در كنارش كور دختر بديده كورى دختر نبيند * همان داماد بىآهو گزيند . ويس و رامين . كورى دگر عصاكش كورى دگر شود سنى كه روز حشر شفيعش عمر شود . . . ) نظير : آن عصاكش كه گزيدى در سفر * باز بين كو هست از تو كورتر . مولوى . بجوى و جر درافتاده گير و گشته هلاك * چو راه رهبر جويد ز كور و بىبصرى . ناصر خسرو . نظير : عبد صريخه امة ظالع يعود كسى را . اعمى يقود شجعة . قد ضل من كانت العميان تهديه . من پس تو سنبل تر چون چرم * گر تو همى كژ رف گنده چرى . ناصر خسرو . كوزه به راه آب ميشكند . كوزه بريزد چو لبالب بود . آب كه ميلش همه با پستى است * در پريش لاف زبردستى است موج زند سينه كه تا لب بود . . . ) امير خسرو دهلوى . كوزه بليناس . ز بهر نان غم ، انبان بوهريره شدى * ز بهر آب بلا ، كوزه بليناسى . فلكى شيروانى « 1 »
--> ( 1 ) دوم نوش جامى ز ياقوت ناب * كزو كم نگردد ز خوردن شراب . . . بليناس از اينسان زر و زيورى * كه بودند هريك به از كشورى بنزد جهان داور خويش برد * جهان داورى بين كه چون پيش برد چو در آب جام جهان تاب ديد * ز يك شربتش خلق سيراب ديد . اسكندرنامه نظامى . نقل از تعليقات بر فلكى شيروانى چاپ روايال آز پاتيك سوسيتى .